Eenzaamheid bij ouderen: een onderschat probleem

Het was een uniek en aandoenlijk gezicht. In plaats van de gebruikelijke kleine kinderen liepen zondagmiddag  in het stadion van FC Groningen 22 oudere mannen en vrouwen aan de hand van de profvoetballers het veld op. Daarbij luid toegejuicht door de ruim 16.000 toeschouwers. Je zag deze mensen genieten van dat moment.  Even in de schijnwerpers, even in de belangstelling. Een schril contrast met hun dagelijkse leven. Want de harde werkelijkheid voor deze mensen is dat ze eenzaam zijn.

Ze leven en wonen alleen en zij zijn vrijwel uitsluitend op zichzelf aangewezen. Dag in dag uit. Er is vrijwel niemand tegen wie zij aan kunnen praten, of hen iets vertelt. Maar zij zijn niet de enigen. In ons welvarende Nederland anno 2018 voelt namelijk ruim één miljoen mensen zich eenzaam. Vooral de oudere mensen die alleen zijn komen te staan of om een andere reden hun leven helemaal alleen moeten doorbrengen.

Eén miljoen eenzame mensen, dat is een schokkend cijfer. Confronterend voor de vele mensen voor wie dagelijkse, sociale contacten en gezelligheid heel gewoon is. Het is maar goed dat de overheid eenzaamheid als een probleem ziet en daarom deze eerste week van oktober landelijk heeft uitgeroepen tot Week van de Eenzaamheid. Met de steun van de hoofdsponsor van de voetbal-eredivisie KPN; dit bedrijf probeert wat te doen tegen eenzaamheid en tegen sociaal isolement van kwetsbare groepen met de instelling van het Mooiste Contactfonds.

Een goed initiatief van de overheid en de KPN. Ook al is diezelfde overheid in zekere zin ook verantwoordelijk voor deze eenzaamheid. Er zijn immers geen verzorgingshuizen waar mensen op leeftijd kunnen gaan wonen en in gezelschap van anderen kunnen leven. Alles is erop gericht de mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Maar dat zorgt dus logischerwijs wel voor eenzaamheid. Kinderen zijn de deur uit en wonen vaak niet in de buurt en aan andere sociale contacten ontbreekt het vaak.  Het is een probleem dat helaas vaak wordt onderschat.

Ik zie het vaak in de dagelijkse praktijk bij Welstee. Wij nemen in Huize den Oostenborgh in Ootmarsum en in Villa Meijling in Borne niet alleen mensen op die veel zorg nodig hebben maar niet zelden ook heel eenzaam blijken te zijn. Maar al snel zie je deze mensen opfleuren, opbloeien. Ze genieten volop van hun nieuwe leven samen met andere mensen; van de aandacht die ze voortdurend krijgen van onze zorgkundigen en andere medewerkenden en vrijwilligers. Aandacht die ze vaak niet meer gewend waren: het gezamenlijke kopje koffie in de serre, een wandeling door Ootmarsum of Borne, samen het 8 Acht Uur Journaal kijken, een uitje waar ook naar toe, het wekelijkse huiskamer-concert.

Ik realiseer me heel goed dat dit niet voor iedereen is weggelegd. Eén miljoen mensen zit dus alleen thuis en wacht op wat er niet komt. Maar dat nu is heel simpel gesteld het gevolg van het regeringsbeleid waar we met elkaar voor gekozen hebben. Bij een indicatie voor 24uurs toezicht wordt alleen naar de zorg gekeken en te weinig naar de omstandigheden waarin de mensen leven. Daaraan kunnen we niets veranderen. Gelukkig verkeren we bij Welstee wel in de omstandigheid om onze bewoners wel in die zin tegemoet te komen. En dat wordt door de mensen zeer op prijs gesteld.

Ik weet hoe het is hoezeer mensen opknappen als ze vanuit de eenzaamheid in een omgeving terecht komen die voelt als een warme jas. Ik zie het vaak met eigen ogen. En dat is iets wat ik elke oudere gun die zich nu nog eenzaam voelt. Onze sfeer blijven we omarmen en koesteren.

Bert Kolfoort
Directeur Welstee

Eenzame oude man Eenzame oudere vrouw