Iedereen een veilig (t)huis om te wonen

Het zijn cijfers om van te schrikken. Landelijk worden jaarlijks 200.000 ouderen mishandeld. Omgerekend betekent dit dat 1 op de 20 ouderen hier dus mee te maken krijgt. Als je hier goed over nadenkt, is dat onthutsend. Het gaat hierbij om lichamelijke en psychische mishandeling, verwaarlozing en financieel misbruik bij ouderen. Om dit onder de aandacht te brengen was recent de Internationale Dag tegen Ouderenmishandeling.

 

Enkele jaren geleden al kwam de problematiek voor het eerst in het nieuws. Reden voor de landelijke overheid om een campagne te beginnen om ouderenmishandeling tegen te gaan. Onder het motto: ‘Het houdt nooit op’. Maar anno 2019 kunnen we vaststellen dat deze campagne niet genoeg zoden aan de dijk heeft gezet. Vandaar ook dat minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid een nieuwe tv-campagne is begonnen om ouderenmishandeling breed onder de aandacht te brengen. Temeer ook omdat de herkenning en de aanpak ervan niet makkelijk is. Het aangepaste, nieuwe motto is: ‘Het houdt niet op, totdat je iets doet’.

Het is een regelrecht appèl op mensen om wat te doen met hun zorgen en vermoedens over ouderenmishandeling. Volgens de minister kan er voor iedereen een rol zijn weggelegd. We kunnen bij gelegenheid allemaal aan een oudere vragen hoe het gaat. Of je bespreekt je vermoedens met iemand die de oudere ook kent zoals een buurvrouw, een familielid of wijkverpleegkundige. Samen weet je immers vaak meer. En door de zorgen te delen kun je ook samen nadenken hoe je de oudere kunt helpen. Natuurlijk is hier zorg bij geboden!

Ouderenmishandeling betreft veel meer dan alleen lijfelijk geweld met blauwe plekken en zelfs botbreuken tot gevolg en de psychische schade daarvan. Vaak zijn ook mantelzorgers de oorzaak van mishandeling. Door een oudere de zorg te onthouden die hij of zij nodig heeft. Vaak bewust, maar ook vaak onbewust. Dat kan om financiële reden zijn, maar ook kan er sprake zijn van een belofte van een kind aan zijn ouders om zo lang mogelijk te blijven zorgen voor. Financieel misbruik komt ook geregeld voor. Meestal gebeurt dat door de familie. Een dochter die bijvoorbeeld stiekem de pinpas van haar moeder meeneemt om te gaan shoppen.

Ik vind het een prima initiatief van de overheid om ouderenmishandeling opnieuw hoog op de agenda te zetten. Uit mijn jarenlange ervaring in de zorg weet ik dat mensen in de directe omgeving van ouderen wel merken dat er iets mis is, maar ze weten vaak niet hoe ze in actie kunnen komen. De nieuwe tv-campagne moet deze mensen juist aansporen om een eerste stap te zetten bij vermoedens van ouderenmishandeling. Want het komt dus veel vaker voor dan we denken. Ouderen, vooral in hulpbehoevende situaties, worden gauw tot last ervaren. Mensen raken overprikkeld en geïrriteerd door naast hun eigen bomvolle agenda ook nog eens als mantelzorger te moeten fungeren van hun ouders.

Dat is één van de nadelen van het huidige overheidsbeleid om mensen langer thuis te laten wonen. Wijkverpleegkundigen en andere directbetrokkenen weten daar alles van. Daarom is mijn boodschap ook even simpel als welgemeend: als je als ouderen in een kwetsbare levenssituatie terecht komt, maak dan een keuze voor verzorgd wonen op een tijdstip waarop de betrokkene dat zelfstandig en welbewust kan. Dit voorkomt meer ellende dan wat het oplevert om ten koste van alles thuis te willen blijven wonen. Het vergt voor velen een omslag in het denken. Maar wat is er mooier dan dat een oudere de laatste fase van haar of zijn leven kan wonen op een plek die net zo veilig en vertrouwd is als thuis. Dat gun ik iedereen.

Bert Kolfoort,
directeur Welstee

Meer informatie via: ikvermoedhuiselijkgeweld.nl. Anoniem bellen met Veilig Thuis kan ook: 0800 – 2000.